Dziś na warsztat bierzemy temat, który wciąż budzi mnóstwo emocji i jest otoczony gęstą mgłą mitów – medyczna marihuana. Zapomnijmy na chwilę o wszystkim, co słyszeliście na jej temat z filmów czy anegdot znajomych. Porozmawiajmy o faktach, o tym, czym jest konopia lecznicza z perspektywy medycyny i jak może pomóc pacjentom w Polsce.
Co to jest medyczna marihuana?
Medyczna marihuana to nie jest po prostu „trawka” z niepewnego źródła. To precyzyjnie zdefiniowany surowiec farmaceutyczny. Oznacza to, że jest to susz z kwiatów konopi (najczęściej gatunku Cannabis Sativa L.), który jest uprawiany w ściśle kontrolowanych, sterylnych warunkach. Każda partia jest standaryzowana, co oznacza, że wiemy dokładnie, jakie stężenie substancji czynnych zawiera.
A skoro o substancjach mowa, to poznajmy głównych bohaterów tej opowieści: THC i CBD.
- THC (tetrahydrokannabinol). To ten słynny składnik, który odpowiada za większość działania psychoaktywnego. Ale w medycynie cenimy go przede wszystkim za jego potężne działanie przeciwbólowe, przeciwwymiotne i zdolność do pobudzania apetytu.
- CBD (kannabidiol). Młodszy, grzeczniejszy brat THC. Nie ma działania psychoaktywnego, a jego talenty są imponujące: działa przeciwzapalnie, przeciwlękowo, przeciwdrgawkowo i neuroprotekcyjnie.
W medycynie często wykorzystujemy różne proporcje obu tych kannabinoidów, aby uzyskać pożądany efekt terapeutyczny i zminimalizować ewentualne działania niepożądane. To trochę jak Batman i Robin – razem działają najskuteczniej.
Lecznicze właściwości konopi
Główne właściwości lecznicze konopii, które wykorzystuje się w medycynie, to działanie:
- Przeciwbólowe. Szczególnie w bólu przewlekłym, neuropatycznym, na który klasyczne leki często nie działają.
- Przeciwwymiotne i stymulujące apetyt. Złoty standard w łagodzeniu objawów chemioterapii. Zmniejsza nudności i wymioty.
- Rozluźniające mięśnie. Niezastąpione przy spastyczności w stwardnieniu rozsianym czy po urazach rdzenia kręgowego.
- Przeciwdrgawkowe. Niektóre leki na bazie konopi są z sukcesem stosowane w leczeniu lekoopornych padaczek.
- Przeciwzapalne. CBD wykazuje silne działanie, które może być pomocne w chorobach autoimmunologicznych.
- Przeciwlękowe i poprawiające sen. W odpowiednich dawkach i proporcjach poprawia nastrój i pomaga w walce z zaburzeniami snu.
Czemu działa tak, a nie inaczej? Nie ma w tym żadnej magii, jest czysta biochemia. Każdy z nas posiada w ciele tzw. układ endokannabinoidowy. To skomplikowana sieć receptorów rozsianych po całym organizmie – od mózgu, przez narządy, aż po komórki układu odpornościowego. Ten system reguluje całą masę procesów: ból, nastrój, sen, apetyt, pamięć, stany zapalne.
Konopie lecznicze zawierają fitokannabinoidy (roślinne odpowiedniki naszych wewnętrznych kannabinoidów), które pasują do receptorów naszego układu jak klucz do zamka. Dzięki temu mogą one „podkręcić” lub „wyciszyć” pewne procesy w organizmie.
Na co pomaga medyczna marihuana?
Medyczna marihuana może przynieść ulgę w wielu chorobach i dolegliwościach. Trzeba jednak pamiętać, że to nie jest lek na wszystko, ale narzędzie, które może wspomóc proces leczenia. Stosuje się ją najczęściej w:
- Bólu przewlekłym (neuropatycznym, nowotworowym, migrenowym),
- Stwardnieniu rozsianym (SM) w celu łagodzenia spastyczności mięśni,
- Nudnościach i wymiotach wywołanych chemioterapią,
- Padaczce lekoopornej (szczególnie u dzieci, np. w zespole Dravet),
- Chorobie Parkinsona i chorobie Alzheimera w celu łagodzenia niektórych objawów,
- Zespole stresu pourazowego (PTSD),
- Zaburzeniach lękowych i bezsenności,
- Chorobach zapalnych jelit (np. choroba Leśniowskiego-Crohna).
Ważne jest, aby pamiętać, że terapia ta ma na celu głównie łagodzenie objawów i poprawę komfortu życia, a nie wyleczenie samej choroby.
Medyczna marihuana – kto ją przepisuje?
Zgodnie z polskim prawem, receptę na konopie medyczne (tzw. receptę RpW na środki odurzające) może wystawić każdy lekarz posiadający prawo do wykonywania zawodu, z wyłączeniem lekarza weterynarii.
W praktyce jednak najczęściej terapię prowadzą lekarze specjaliści, którzy mają doświadczenie w danej dziedzinie – neurolodzy, onkolodzy, anestezjolodzy specjalizujący się w leczeniu bólu, a także lekarze z wyspecjalizowanych klinik konopnych. Ostateczną decyzję o kwalifikacji do terapii zawsze podejmuje lekarz po analizie historii choroby pacjenta i dotychczas przyjmowanych leków.
Ile kosztuje medyczna marihuana?
Medyczna marihuana w Polsce nie jest lekiem tanim. Obecnie nie podlega ona refundacji w ramach ustawy o refundacji leków, co oznacza, że pacjent ponosi 100% kosztów.
Cena medycznej marihuany waha się w zależności od odmiany (czyli proporcji THC/CBD) i marży apteki, ale zazwyczaj kosztować będzie od 50 do nawet 70 zł za 1 gram. Miesięczny koszt terapii może więc wynosić od kilkuset do nawet ponad tysiąca złotych, w zależności od tego, jak pacjent ma dawkować surowiec. Miejmy nadzieję, że w przyszłości ulegnie to zmianie.
Kwestie prawne a lecznicza marihuana w Polsce
Lecznicza marihuana jest w Polsce w pełni legalna od listopada 2017 roku. Jest zarejestrowana jako surowiec farmaceutyczny przeznaczony do obrotu i jako surowiec farmaceutyczny do sporządzania leków recepturowych.
A co w sytuacji gdy zatrzyma cię policja a medyczna marihuana leży obok? Jeśli jesteś pacjentem i legalnie korzystasz z terapii, nie masz się czego obawiać, pod warunkiem, że masz przy sobie:
- Kopię recepty na medyczną marihuanę.
- Fakturę imienną z apteki, potwierdzającą zakup leku.
- Oryginalne opakowanie z apteki z Twoimi danymi.
- Warto mieć też przy sobie zaświadczenie od lekarza o prowadzonej terapii.
Z takim zestawem dokumentów jesteś w pełni chroniony prawnie. Pamiętaj, posiadanie marihuany z nielegalnego źródła wciąż jest przestępstwem. Kluczem jest legalna apteka i recepta.
Jak przyjmować medyczną marihuanę?
Rekomendowaną metodą przyjmowania medycznej marihuany jest najczęściej waporyzacja i to ściśle z zaleceniami.
Dlaczego? Palenie, choć popularne, powoduje spalanie materiału roślinnego, w wyniku czego powstają substancje smoliste i rakotwórcze – dokładnie te same, co przy paleniu tytoniu. To nie jest zdrowe i niweczy część terapeutycznego potencjału.
Waporyzacja to nie spalanie, a proces podgrzewania suszu do temperatury, w której substancje czynne (kannabinoidy i terpeny) odparowują. Sama roślina się nie pali. Wdychasz wtedy czystą parę z ekstraktem terapeutycznym, bez szkodliwego dymu.
Wybór waporyzatora zależy od Twoich potrzeb – czy potrzebujesz urządzenia przenośnego, czy stacjonarnego do użytku domowego. Najważniejsze, by wybrać sprzęt wysokiej jakości, wykonany z bezpiecznych materiałów. Jednocześnie pamiętaj, by przyjmować marihuanę zgodne z zaleceniami.
Mam nadzieję, że ten artykuł rozjaśnił nieco fakty i mity na temat marihuany w medycynie.
Pamiętaj, że ten tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem, pod którego kontrolą powinna być prowadzona terapia.
Przeczytaj także: Jaki waporyzator do medycznej marihuany wybrać?
